TYPY PAŁACU MIEJSKIEGO WE FLORENCJI
Kupiec florencki musiał mieszkać nad swoim warsztatem pracy. Budował więc pałac, który był jednocześnie składem i biurem. Wywodziło się to ze starożytnego Rzymu. Florencki palac na przełomie XIV i XV wieku ustalił pewniem naśladowany model architektoniczny. Istnieje kilka typowych przykładów takich budowli publicznych z końca XIII wieku. Palazzo deglia Signoria- palazzo vechcio, był ratuszem miejskim 1298- 1340. Arnolfo di Cambio. Natomiast Bargello- było oficjalną rezydencją podesty, czyli najwyższego sędziego. Obydwa te pałace prezentują od strony ulicy wygląd obronny oraz mają dzwonnice. Projekt prosty : rustyka, okna z dwoma otworami zamkniętymi łukami ostrymi i rozdzielonymi kolumienką oraz gzymsy rozdzielające kondygnacje. Są to budowle prostokątne w planie, z mniej więcej kwadratowym dziedzińcem w środku.
Palazzo Davanzati.
Pochodzi z końca XIV wieku. Rózni się od innych tym, że ma jedynie dziedziniec ze schodami i że na ostatnim piętrze ma obszerną loggię. Łącznie z loggia jest 5 kondygnacji, z których 4 pierwsze stopniowo zmniejszają się ku górze. Parter jest także zaakcentowany rustykowaną kamieniarką wzmacniającą wrażenie solidności. Trzy wielkie otwory składu oprawione lekko zaostrzonymi łukami zakomponowano symetrycznie. Ponad nimi znajdują się okienka mezzanina. Kolejne trzy kondygnacje mają po pięć okien rozmieszczonych symetrycznie nad trzema otworami parteru. Pierwsze piętro- piano nobile, jest najlepsze, jest na tyle wysoko, ze nie dociera tu hałas i kurz z ulicy , a jednocześnie nie jest przegrzane jak poddasze. Były tu pomieszczenia reprezentacyjne i komnaty głowy rodziny. Kolejne piętro dzieci i inni członkowie rodziny, a ostatnie służba.
Palazzo Medici. Czołowy przykład nowej architektury mieszkalnej. Architektem był Michelozzo do Bartolomeo. Zasady symetrii i matematycznego uporządkowania. Trzy kondygnacje zwieńczone potężnym klasycznym gzymsem, którego zadaniem jest rzucanie cienia na ściany, gdy słońce znajduje się najwyżej. Wielki kamienny gzyms jest klasyczny w formie nawiązującej do klasycznego belkowania i powiązany z wysokością całego pałacu. Ma ok. 3 metry, a ściana pałacu ok. 25. Pod gzymsem nie ma architrawu ani fryzu, nie podpierają go też kolumny. Wysokość i występ gzymsu są powiązane z wysokością całego pałacu a nie z poszczególnymi kondygnacjami. Dlatego też górne piętro wydaje się trochę przytłoczone. Parter ma zamkniete półkoliście otwory z silnie zaznaczonymi klińcami łuku. Ściana wokół jest silnie rustykowana. Parter i piano nobile rozdziela wąski gzyms w formie klasycznego gzymsu z modylionami, który służy jendocześnie za podokiennik piano nobile. Okna parteru i piano nobile nie są ze sobą powiązane. Okna wienczy motyw łuku z klińców. Ich otwory są podzielone na dwa zamkniete półkoliście prześwity przedzielone kolumienką. Piano nobile jest niższe od parteru, a rustykę tworza tu nie półobrobione ciosy lecz tylko wcięcia na stykach. Najwyższa kondygnacja powtarza formę piano nobile, z tym, że jest gładka.
Wnętrze. Zasadniczy kształt budowli to kwadrat z dużym otwartym centralnym dziedzińcem, który na parterze otwiera się arkadami jak klasztorne krużganki. Tutaj widoczny wpływ Bruneleschiego. Dziedziniec jest jakby fasadą Spedale degli Innocenti załamaną w formę kwadratu. Ciag zamkniętych półkoliście kolumnowych arkad z szerokim fryzem powyżej. Problemy w katach. W Spedale krance fasady wzmocniono pozornie duzymi pilastrami wspierającymi belkowanie. Michelozzo je pomija, gdyż zbiegłyby się one w krańcach dziedzińca. Kąty zmaknięte pojedyncza kolumną. Wydają się więc osłabione. Gorszy efekt spowodowało niefortunne zgromadzenie okien. Na pierwszym Pietrze półkoliste okna pokrywające się osiami z arkadami na dole. Na skutek zalamania fasady w kątach dziedzińca okna zbliżają się do siebie znacznie, bardziej niż na ścianach. Natomiast fryz ma okragłe medaliony, które również się zbiegają.
Palazzo rucellai. Po 1446. Mniejszy niż Medici, zbudowano go mniej więcej w tym samym czasie, tak, że kolumienki dzielące okna przypominają te Michelozza. Pałac ten stanowi pierwszą konsekwentną próbę zastosowania klasycznych porządków w fasadzie pałacowej. Ma dwa wejścia główne rozmiesczone AABAABAA, jednak ostatnie A nie zostało zrealizowane. Przęsła z wejściami są nieco szersze od pozostałych. Nad oknami 1 piętra herby. Podział horyzontalny osiągnięty dzięki starannie dekorowanym belkowaniom. Każdy gzyms pelni rolę podokiennika. Te horyzontalne elementy wsparte są na pilastrach o poprawnych proporcjach i cały ten system najwyraźniej wywodzi się z Koloseum. Wysokości kondygnacji zostały ustalone przez wysokości pilastrów, które natomiast zostały określone przez ich wzajemne proporcje. Parter- toskańskie pilastry- muszą być niższe i cięższe od pozostałych. Pod nimi wysoki cokół tworzący długą ławę fundamentową z oparciem rzeźbionym w kamieniu we wzór diamentowy.
Palazzo Pitti. Pierwotna forma znana z malowideł, ale wiadomo, że zawsze miał być wielki. Obecna forma pochodzi z XVI i XVII wieku. Pierwotnie z 7 przęseł. Środek fasady przypisuje się Bruneleschiemu. Kondygnacje maja po około 12 metrów.
Palazzo pazzi- Quaratesi. 1462-1470. Wiąże się z Brunelleschim ze względu na rustykę i rozplanowanie całości. Palazzo Gondi. Giuliano da Sangallo. Bliski palazzo Medici i Strozzi. Miejszy niż Medici, ale jego cechą jest przekształcenie rustyki z grubo ciosanych wielkich brył kamiennych z parteru pałacu w regularnie rozstawione zaokrąglone bloki mniej więcej tego samego rozmiaru. Palazzo Strozzi. On też nawiązuje do Medici. Jest o wiele większy i ma rustykę w tym samym zaokrąglonym typie co Gondi, pokrywającą fasadę na całej wysokości.
lubiejaszczury