Jan Szczepański, „Skład osobowości”
6. Scharakteryzuj skład osobowości wg. J. Szczepańskiego;Elementy biogenne – anatomia i fizjologia wpływa na naszą osobowość. Wpływy na osobowość warunkują je ale nie bezwzględnie. Jeszcze popędy wrodzone i odruchy także wpływają na osobowośćElementy psychogenne – pamięć, wola, uczucia, spostrzegawczość, temperament, skłonności, wyobrażenia
Elementy socjogenne (charakterystyka ta w następnym zagadnieniu
7. Scharakteryzuj kategorie ludności w społeczeństwie;W społeczeństwie występują 4 kategorie ludzi:
1 Ludzie twórczy, wnoszący nowe idee, pomysły, okrycia(tzw. twórca uspołeczniony). Pomnażają oni dziedzictwo społeczeństwa i posuwają je naprzód
2 Ludzie nie wnoszący nic nowego, ale nie przynoszący szkody, tzw. przeciętni obywatele, którzy uczciwie pracują. Nie ma zysku ani strat
3 Ludzie przynoszący szkodę, to osoby dewiacyjne(przestępcy, złodzieje)
4 Ludzie wymagający opieki (starsi, dzieci)!! Rozwój społeczny zależy od liczebności poszczególnych kategorii.!! Najlepsze społeczeństwo to takie gdzie najwięcej jest ludzi twórczych.
8. Scharakteryzuj czynniki socjogenne;
Elementy socjogenne - są nabywane w procesie socjalizacji, przekazywane są przez osoby biorące udział w tej socjalizacji w charakterze “znaczących innych”. Elementy socjogenne (J. Szczepański): 1)Kulturowy ideał osobowości- jako ideał wychowawczy, służący jako wzór do naśladowania, przekazywany młodzieży w instytucjach wychowawczych - szkołach, rodzinie, grupach rówieśniczych2)Role społeczne spełniane w grupach społecznych. W każdej grupie, kręgu czy zbiorowości społecznej istnieją pewne pozycje, czy stanowiska, które zajmowane przez różnych ludzi, wymagają od nich określonych, ustalonych (kulturowo) sposobów zachowania się3)Jaźń subiektywna - wyobrażenie o własnej osobie wytworzone pod wpływem innych ludzi.4)Jaźń odzwierciedlona - zespół wyobrażeń o sobie “odczytanych” z wyobrażeń innych ludzi o nas samych.
9. Scharakteryzuj przyczyny dezintegracji osobowości wg. Jana Szczepańskiego;Przyczyny dezintegracji osobowości wg J. Szczepańskiego.Przyczyny ogólne:
2 rozbieżność między elementami bio- i psychogennymi a socjogennymi
3 na skutek schorzenia systemu nerwowego lub gruczołowego czy też zaburzeń w innych funkcjach organizmuPrzyczyny społeczne:
4 uczestniczenie w kilku grupach społecznych narzucających jednostce rozbieżne wzory, role, systemy, wartości
5 uczestniczenie w grupie dezorganizowanej (w grupie przestępczej)
6 rozbieżność między osobowością a wymaganiami roli społecznej
7 obniżenie wartości człowieka
13. Wyjaśnij pojęcia: osobowość, typologia osobowości wg Znanieckiego ( czł. dobrze wych, czł. pracy, czł. zabawy, ludzie zboczeńcy), osobowość zdezintegrowana, osobowość podstawowa;
Osobowość – to zbiór unikalnych i stosunkowo trwałych cech jednostki wyodrębniających ją od pozostałych.
Wg Znanieckiego – ze względu na jego środowisko wychowawcze we wczesnym dzieciństwie:
Ludzie dobrze wychowani – których osobowość kształtowali głównie wychowawcy i instytucje wychowujące ideały wychowawczeLudzie pracy – ich osobowość kształtował warsztat pracy, funkcjonujące w nim zespoły pracownicze
Ludzie zabawy – którzy byli wychowywani dzięki uczestnictwu w grupach zabawowych i innych grupach rówieśniczychLudzie zboczeńcy – którzy byli objęci wpływami różnych środowisk wychowawczychOsobowość zdezintegrowana: charakteryzuje osobę chorą psychicznie, nerwowo, rozchwianie elementów osobowości.
Przyczyny biologiczne:
-rozbieżność miedzy elementami bio- psychogennymi i socjogennymi,
- na skutek schorzenia systemu nerwowego lub gruczołowego lub zaburzeń w innych funkcjach organizmu Przyczyny społeczne:
- uczestniczenie w kilku grupach narzucających rozbieżne wzory, wartości, role,
- uczestniczenie w grupie zdezorganizowanej np. grupa społeczna,
- narzucona rola społeczna- niezgodna z predyspozycjami, rozbieżność pomiędzy osobowością a narzuconą rolą społeczną i to powoduje obniżenie samooceny człowieka.
Osobowość podstawowa- Osobowość podstawowa – jest to zespół cech wspólnych dla wszystkich lub dla większości członków danego społeczeństwa, ściśle schamonizowana z instytucjami danego społeczeństwa i całym społeczeństwem, stanowi główny punkt wyjścia do kształtowania się zróżnicowanych osobowości poszczególnych jednostek.
E. Hall, „Ukryty wymiar”
I. Pojmowanie przestrzeni przez poszczególne nacje;Świat arabski:
- nie ma pojęcia – przestrzeń prywatna
- milczenie – sygnał że chce się być w samotności
- dbają o przestrzeń domową ( potężna przestrzeń, wysokie i otwarte pomieszczenia)
- podczas rozmowy osoba ma podwyższony głos, strumień powietrza opiera się na rozmówcy, koncentruje się na kontakcie wzrokowym)
- odbierają świat przez zmysły, zapach
- poprzez zapach poznają swoje żony czy mężów.
II. Japonia:
- zaufani ludzie w centrum
- to co w środku to najważniejsze i najcenniejsze
- anonimowość między ludźmi
- centrum w domu to kominek
- kontakt bliskości w domu
- odbiór świata rzez zmysły
- ściany są ruchome
- pojęcia odnośnie przestrzeni: trwała, półtrwała.
III. Francja:
- tłoczno
- żyją w maleńkich mieszkaniach
- odbierają świat zmysłami ( wzrok, zapach, dotyk)
- okres sensorycznej deprywacji – odczucie traktowania jak powietrze (brak
komplementów)
- pojęcia odnośnie przestrzeni: gwiazda ( dospołeczny), kratownica (odspołęczny).
IV. Anglia:
- to kim się jest określa system społeczny
- mieszkanie jest wspólne
- telefonu używają wtedy gdy jest bardzo potrzebny, lepszy jest telegram, list, sms
- sąsiad nie jest ważny – chłodne kontakty
- mówią cicho i spokojnie
- nie tolerują podsłuchiwania (intruz)
- skupiają uwagę na rozmówcy (2,4 metra odległości)
- nie dbają o swój wygląd- w sklepach kupują to co jest nie patrzą na rozmiar itp.
V. Niemcy:
- koncentracja na kontaktach społecznych
- naruszanie prywatności
- pokoje muszą mieć wielkie drzwi
- zamknięte drzwi – praca, nie przeszkadzać
- nie lubią wpychania się w kolejkę
- ciężkie krzesła, żeby nie przestawiać
- 2,1 odległości gdy 3 osoba przeszkadza w rozmowie
14. Wpływ kultury na kształtowanie osobowości
Etnocentryzm-ęłęóstawianie własnego narodu lub grupy etnicznej w centrum zainteresowania i wywyższanie go ponad inne.
ęłęóPogląd ten manifestuje się w działalności jednostek czy organizacji, które koncentrują się wokół własnego narodu i zwracaniem uwagi na interesy jedynie własnej grupy etnicznej.
ęłęóEtnocentryzm jest to afirmacyjny stosunek do własnej kultury, jednocześnie deprecjonujący inne.
ęłęóEuropocentryzm – praktyka i postawa, świadome lub nie, stawianie europejskich (i generalnie zachodnich) rozwiązań, problemów, kultury czy wartości wyżej niż te z innych kręgów kulturowych. Europocentryzm jest wariacją na temat etnocentryzmu, wyjątkowo wpływową z powodu jej forsowania na podstawie bieżącej i minionej siły politycznej. Europocentryzm łączy się również z rasizmem, który podważa istnienie wartościowej kultury wśród niebiałych.
ęłęóRelatywizm kulturowy - pogląd głoszący, iż żadna praktyka kulturowa nie jest dobra ani zła sama w sobie, ale musi być oceniona w kontekście w jakim funkcjonuje. Takie spojrzenie doprowadziło obserwatorów do powstrzymania się od ocen oraz sądów wartościujących obce praktyki z punktu widzenia własnej kultury. Relatywizm kulturowy odrzuca więc możliwość wartościowania obcej kultury przez pryzmat własnych wartości, prowadząc do większego obiektywizmu w postrzeganiu "swojej" i "obcej" kultury.
...
Madzi13915