CZĘŚĆ PIERWSZA
I ADMINISTRACJA I PRAWO ADMINISTRACYJNE
1. Pojęcie administracji:
kryterium przedmiotowe: działalność oparta na prawie, mająca na celu realizację zadań publicznych
kryterium podmiotowe: działalność organów administracyjnych.
2. Prawo administracyjne: są to normy prawne regulujące organizację i zachowanie organów administracji publicznej i osób na zewnątrz tej administracji oraz zachowanie osób fizycznych i innych podmiotów w zakresie nie normowanym przez przepisy należące do innych gałęzi prawa.
3. Cechy prawa administracyjnego: gałąź prawa, niemodyfikowana (tylko kpa), jest to prawo pozytywne, stanowi część składową całego systemu prawa, reguluje zakres uprawnień i obowiązków organów administracji publicznej (rządowej i samorządowej) oraz organów i osób na zewnątrz tej administracji, jest wyposażone w system uznanych przez państwo sankcji prawnych, organy administracji mogą stosować przymus administracyjny w określonych prawem sytuacjach.
4. Cechy administracji publicznej:
działanie administracji rządowej w imieniu i na rachunek państwa, a administracji samorządowej w imieniu własnym i na własny rachunek,
działanie na podstawie prawa i w granicach prawem przewidzianych,
charakter monopolistyczny,
charakter władczy,
działanie w ramach struktur administracji rządowej jej organów, instytucji, jednostek a nie osób fizycznych,
działanie na zasadzie kierownictwa i podporządkowania,
opieranie się w swym działaniu na urzędnikach państwowych, urzędnikach służby cywilnej i pracownikach samorządowych,
działanie w sposób ciągły i stabilny,
działanie nie tylko na wniosek zainteresowanych czy z urzędu jako działania władcze, ale także z własnej inicjatywy poprzez podejmowanie działań o charakterze niewładczym
7. Płaszczyzny działania administracji:
reglamentacyjno - dystrybucyjna /świadcząca/ (bezpośrednie stosunki organ administracyjny – obywatel)
organizatorska (działania administracji w celu realizacji potrzeb większej grupy obywateli)
8. Sfery działania administracji:
sfera zewnętrzna (działalność podejmowana w stosunku do podmiotów nie podporządkowanych służbową podległością danemu organowi administracyjnemu)
sfera wewnętrzna (obejmuje stosunki z organami czy jednostkami organizacyjnie podporządkowanymi bądź pracownikami bezpośrednio służbowo podporządkowanymi danemu organowi)
10. Geneza prawa administracyjnego : administracja powstała w okresie monarchii absolutnej; monarcha wydawał wszelkie akty prawne, a wytyczoną przez niego politykę realizowała administracja oparta na systemie biurokratycznym, administrację tę tworzyli urzędnicy, zaczęto tworzyć ustrojowe prawo administracyjne, stopniowo wyodrębniło się prawo urzędnicze i materialne; na rozwój prawa administracyjnego największy wpływ miało sądownictwo administracyjne , którego początki sięgają lat 1799 – 1800, kiedy to Napoleon I powołał Radę Stanu i rady prefekturalne właściwe do rozpatrywania sporów administracyjnych.
11. Administracja publiczna: to organy wyposażone w odpowiednie kompetencje w celu realizacji zadań publicznych wymagających wspólnego działania
12. Administracja rządowa: to organy które realizują zadania administracji w imieniu, na rachunek i polecenia rządu.
13. Dobra administracja: to taki sposób zorganizowania organów administracji aby działała w sposób odpowiedni do swych zamierzonych celów i otrzymanych kompetencji
14. Podział prawa administracyjnego ze względu na treść przepisów prawa: prawo ustrojowe, prawo materialne, prawo procesowe (proceduralne, formalne)
15. Prawo ustrojowe: reguluje organizację i zasady funkcjonowania aparatu administracyjnego. Wskazuje podmiot kompetentny do podejmowania określonych zadań.
16. Prawo materialne: reguluje wzajemne uprawnienia i obowiązki organów administracji publicznej i podmiotów znajdujących się na zewnątrz. Stanowi podstawę rozstrzygnięcia.
17. Prawo procesowe: reguluje tok czynności podejmowanych przez organy określone prawem ustrojowym w celu realizacji norm prawa materialnego.
18. Nadzór: są to uprawnienia kontrolne z możliwością wiążącego wpływania na organy czy instytucje nadzorowane w jego działalności
19. Prawna lista środków nadzoru: to lista określonych zachowań jakie może podjąć organ nadzorujący w stosunku do organu nadzorowanego.
20. Kontrola: funkcja organu, którego zadaniem jest wyłącznie sprawdzenie działalności innych organów czy instytucji oraz ocenianie prawidłowości ich działania.
21. Kierownictwo: jest to określony zakres władztwa organizacyjnego, które wiąże się z władzą w szerszym pojęciu i daje możliwość np. kierowania zachowaniem się podwładnych niezależnie od ich woli.
22. Koordynacja: są to uprawnienia wykonywane przez organ w stosunku do organów czy instytucji, które nie są mu bezpośrednio podporządkowane, organ ten ma jednak możliwość oddziaływania na nie przy użyciu różnego rodzaju środków w celu zharmonizowania działalności tych jednostek.
23. Centralizacja: jest to taki sposób zorganizowania aparatu administracyjnego państwa, w którym organy niższego stopnia są hierarchicznie podporządkowane organom wyższego stopnia.
24. Decentralizacja: jest to taki sposób organizacji aparatu administracyjnego, w którym organy niższego stopnia nie są hierarchicznie podporządkowane organom wyższego stopnia.
25. Dekoncentracja: rozproszenie kompetencji ( rzeczowa- rozkład kompetencji na kilka organów tego samego stopnia ; terytorialna- organ wyższego stopnia przekazuje kompetencje na podległe mu organy terenowe)
26. Relacje między prawem administracyjnym i administracją publiczną: prawo administracyjne stanowi normy prawne regulujące organizację i zachowanie się administracji publicznej; między zadaniami i funkcjami administracji zachodzi ścisły związek wyrażający się m. in. W tworzeniu nowych typów norm prawnych, różnicowanie trwałości norm poprzez wprowadzenie ich w życie aktami prawnymi.
27. Prawo administracyjne a inne gałęzie prawa: wyodrębnienie norm prawa administracyjnego z niektórych gałęzi prawa jest proste np. z prawa rodzinnego; natomiast granica podziału między prawem administracyjnym a konstytucyjnym jest abstrakcyjna, p. konstytucyjne reguluje ustrój i działanie wszystkich organów państwowych a p. administracyjne organów wykonujących zadania administracji publicznej. Odrębności wykazuje p. administracyjne w stosunku do prawa prywatnego np. cywilnego (stosunek administracyjnoprawny a cywilnoprawny).
28. Pojęcie organu administracji publicznej: jest to każdy podmiot, któremu ustawa przyznała kompetencje z zakresu prawa administracyjnego, niezależnie od tego, czy stanowi on część struktury państwa, czy też innego podmiotu.
29. Kompetencje organu: to przyznane mu uprawnienia i nałożone obowiązki, dzięki którym organ administracyjny działa, wyznaczają granice jego samodzielności.
30. Właściwość rzeczowa i terytorialna organu: rzeczowa: wskazuje na określoną kategorię spraw przekazaną danemu organowi; terytorialna: określa, jaki organ jest kompetentny do rozstrzygnięcia danej sprawy pod względem określenia jego terytorialnego zakresu działania.
31. Klasyfikacja organów administracji:
A) wg kryterium utworzenia samorządu terytorialnego:
b) rządowe:
- naczelne,
- centralne,
- terenowe (organy administracji ogólnej, organy administracji specjalnej zespolonej i niezespolonej),
c) samorządowe:
- organy samorządu gminnego,
- organy samorządu powiatowego,
- organy samorządu wojewódzkiego,
- organy samorządu gospodarczego,
- organy samorządu zawodowego,
A) wg kryterium składu organów:
- jednoosobowe,
- kolegialne,
B) wg kryterium zakresu kompetencji:
- decydujące,
- pomocnicze i doradcze,
II STOSUNEK ADMINISTRACYJNOPRAWNY
38. Pojęcie stosunku administracyjno - prawnego: jest to jeden ze stosunków prawnych, o charakterze władczym, oparty jest na nierówno rzędnej pozycji podmiotów, przy czym organ administracyjny ma pozycję nadrzędną.
39. Cechy stosunku administracyjno - prawnego:
19 ...
martyyyn