Blaise Pascal.docx

Justyna Zalewska

Blaise Pascal

Urodził się 19 czerwca 1623 roku w Clermont na terenie Francji. Był filozofem, matematykiem, fizykiem i publicystą. Pascal nie stworzył odrębnego systemu filozoficznego, jego myśli oddziaływały spontanicznie na innych, w tym najbardziej na artystów uwrażliwionych na problemy egzystencjalne człowieka.

Najpopularniejsze poglądy filozoficzne B. Pascala:

rozum i serce – Pascal szukał wiedzy pewnej i doszedł do wniosku, że można ją osiągnąć dzięki geometrii, ponieważ tylko ona definiuje pojęcia i w sposób dedukcyjny prowadzi dowodzenia. Z drugiej strony uznaje pojęcia niedefiniowalne tj.: byt, przestrzeń, ruch, czas. Dzięki temu doszedł do wniosku, że rozum nie jest w stanie pojąć wszystkiego. Tą druga kategorią, która poznaje to czego nie jest w stanie poznać rozum (czyli prawd nadprzyrodzonych) jest według Pascala tzw. „intuicja serce”. Pisał „Serce ma swoje racje, których rozum nie zna”, dlatego rozum należy dopełnić wiarą i całkowicie rozdzielić te dwie logiki.

W jego filozofii odnajdujemy zarys człowieka, który stoi przed obliczem nieskończoności. Wg Pascala prawdę poznajemy nie tylko rozumem, ale i sercem. Twierdził on, iż:

„Człowiek jest trzciną najsłabszą w przyrodzie, ale trzciną myślącą. Nieco mgły, kropla wody starczy, by go zabić. Lecz niechby był zgnieciony przez wszechświat cały, to jeszcze byłby szlachetniejszy od tego, co go zabija: gdyż on wie, że umiera. Cała tedy godność nasza leży w myśli."[1]

Zdawał sobie sprawę z małości człowieka względem otaczającej go przyrody. Istota ludzka zdaję sobie sprawę z tego, że kiedyś jego egzystencja się skończy.

Jeśli, zaś chodzi o istnienie Boga, to wszelkie log. argumenty nie potrafią dowieść jego istnieniu. W Boga można jedynie uwierzyć. Pozostanie On dla nas Bogiem ukrytym-"Deus absconditus":

"Znajomość Boga bez znajomości własnej nędzy rodzi pychę. Znajomość własnej nędzy bez znajomości boga rodzi rozpacz. Znajomośc Chrystusa stanowi pośrodek, ponieważ w niej znajdujemy i Boga, i swoją nędzę"[2]

Zakład Pascala – filozof uznając kruchość i słabość człowieka podpowiadał mu istnienie „przedmiotu nieskończonego i niezmiennego”, czyli Boga. Ponieważ rozum ludzki nie jest w stanie zbadać istoty Boga ma do wyboru następującą sytuację: albo założyć, że Go nie ma, albo założyć, że Bóg istnieje i żyć z wiarą. Nie można według Pascala żyć bez któregoś z wyborów, on sam wybrał istnienie Boga. Wiara w Boga była dla niego wyłącznie sprawa serca, władzy praktycznej, rozum mógł jedynie założyć lub odrzucić omawianą tezę na podstawie kalkulacji zysków i strat. Pisał „Zważmy zysk i stratę, zakładając, że Bóg jest […], jeśli wygrasz , zyskujesz wszystko, jeśli przegrasz , nie tracisz nic”

religia i etyka – etyka Pascala miała religijny charakter, bowiem filozof podkreślał, że dobro i cnota jest kategorią „prawdziwej wiary”, jaką było chrześcijaństwo.

Pascal oparł swoje poglądy na filozofii Kartezjusza i św. Augustyna. 

Najważniejsze dzieła Pascala to :

§         „Prowincjałki” czyli zbiór listów będących rozprawami na tematy moralne i religijne oraz krytyka moralności jezuickiej. Wydanie polskie w tłumaczeniu T. Boya Żeleńskiego ujrzało światło dzienne w 1921roku,

§         „Myśli” pełny tytuł „Mysli o religii” – zbiór notatek, aforyzmów oraz pojedynczych zdań wydany staraniem środowiska Port – Royal.

Zmarł 19 sierpnia 1662 roku w Paryżu.